Αποτέλεσμα εικόνας για φωτογραφίες ο θάνατος του εμποράκου

Άρθουρ Μίλλερ – Ο θάνατος των εμποράκων

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που είδα για πρώτη φορά στην Πάτρα, την παράσταση “Ο θάνατος του εμποράκου”, του Άρθρουρ Μίλερ. Στις 1/12020 ξαναείδα το έργο, αυτή τη φορά στην Αθήνα, με πρωταγωνιστή τον Δημήτρη Καταλειφό. Άρθουρ Μίλλερ – ο θάνατος των εμποράκων.

Η πρόκληση, βέβαια, σε παρόμοιες θεατρικές αναπαραγωγές ενός εμβληματικού έργου είναι να αναστοχαστούμε τα πολλαπλά και πολυεπίπεδα ενός παρόμοιου θεατρικού έργου. Για τις ζωές μας πρώτα κι ύστερα για τις κοινωνίες που καθορίζουν καταλυτικά τις επιλογές μας.

Γι’ αυτό, κι όταν μας δίνονται παρόμοιες ευκαιρίες, δεν έχουμε παρά να εντρυφήσουμε στην πολυσχιδή παρακαταθήκη των μηνυμάτων που κληροδότησε, εν προκειμένω, η θεματογραφία του επιφανούς δραματουργού. Γιατί σε 25 τουλάχιστον θεατρικά, άσε τα υπόλοιπα είδη, σίγουρα θα υπάρχουν «αντίδοτα». Γόνιμα, δηλαδή, ερεθίσματα, που σκιαγραφούν ανάγλυφα την επελαύνουσα, οικονομική, ηθική και διανοητική κρίση. Χρήσιμες, με άλλα λόγια, αναφορές στις πολλαπλές αντιφάσεις του σύγχρονου κόσμου, δη σ’ ένα κρίσιμο, ιστορικό μεταίχμιο.

Α.Μίλλερ - Ο θάνατος των εμποράκων

Κοντολογίς, μπορούμε να ιχνηλατήσουμε εκ νέου, το πλέγμα, που εμπεριέχει το γενικευμένο τέλμα της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Για τα ψυχικά ράκη του Δυτικού πολιτισμού. Για ζωές αδικαίωτες, καθημαγμένες και λιμοκτονούσες. Για όνειρα ματαιωμένα, και υποκείμενα που ενταφιάστηκαν να λαθροβιούν σε υπαρξιακό λαβύρινθο! Συνοψίζοντας, προβάλλονται επί σκηνής άνθρωποι σκιές και κοινωνίες μετέωρες και ανερμάτιστες.

Η εικόνα αναπαράγεται αναπόφευκτα σε καθημερινή βάση. Ιδίως, όποτε διασχίζω την πόλη μου, αντικρίζοντας τα σάβανα των εμπορικών καταστημάτων, διαρκώς ανατρέχω σ’ αυτό τον καμβά. Στην ερεβώδη, εν πολλοίς, νύχτα του πλέον αδηφάγου καπιταλισμού, που προσφάτως εμφώλευσε και στον τόπο μας, παγώνοντας απροειδοποίητα τις ανάσες μας. Αυτό αισθάνομαι κι όταν ψυχανεμίζομαι στις στοιχειωμένες βιτρίνες των καταστημάτων να αιωρούνται τα φαντάσματα των προδομένων εμποράκων. Όλων εκείνων που ναυάγησαν σε τούτο τον κατακλυσμό. Και τότε, σχεδόν μονίμως ανακαλώ στερεότυπα, το ίδιο έργο του Μίλλερ. Μόνο που, στην Ελληνική εκδοχή του θεατρικού, «Ο θάνατος του εμποράκου» δεν προβάλλει σαν μεμονωμένο, προσωπικό δράμα. Αντιθέτως μετατρέπεται σε γενικευμένη επιδημία, που έχει κατασπαράξει κυριολεκτικά μία κοινωνία. Άρθουρ Μίλλερ – Ο θάνατος των εμποράκων.

Α.Μίλλερ - Ο θάνατος των εμποράκων

Το θέμα είναι πως, δίπλα στον πατέρα Γουίλλυ Λόμαν – για πολλούς, ο θεατρικός εμποράκος είναι λανθάνων καθρέφτης του χρεωκοπημένου πατέρα του Άρθουρ Μίλλερ – διακρίνουμε και τα υπόλοιπα, καθηλωμένα μέλη της οικογένειάς του ∙ γυναίκα και δύο γιοί. Μία οικογένεια, καθολικά παρασυρμένη από την επίπλαστη σαγήνη του Αμερικάνου ονείρου. Δύο γενιές ανθρώπων, που βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με τους ναυαγισμένους θησαυρούς της ζωής τους. Άρθουρ Μίλλερ – Ο θάνατος των εμποράκων.

Εξάλλου, σε μία εποχή, όπου η παγκοσμιοποιημένη οικονομία έχει συμπαρασύρει στη δίνη της, γενιές ανδρείκελων, ο δραματουργικός λόγος του Άρθουρ Μίλλερ αποδεικνύεται οξυδερκής και προφητικός, εν έτει, μάλιστα, 1949.

Απέναντι, λοιπόν, σ’ όλους αυτούς τους ανθρώπους, που στοιβάζονται στις πολυάριθμες στρατιές των απόκληρων, επειδή επένδυσαν ατυχώς σε όνειρα – «φούσκες» (κατά τη χρηματιστηριακή ορολογία), ο λόγος του αλληλέγγυου γείτονα Τσάρλι, κατά τη διάρκεια της κηδείας του Γουίλλυ, λειτουργεί σαν ένα διεισδυτικό φυχογράφημα. «…Ο Γουίλλυ ήταν εμποράκος, πλασιέ. Και για έναν πλασιέ δεν υπάρχουν δυσκολίες στη ζωή. Δεν είναι φοβερά έξυπνος, δεν είναι φοβερά μορφωμένος. Είναι άνθρωπος που τριγυρνάει συνέχεια με μόνα όπλα το χαμόγελό του και τα γυαλισμένα του παπούτσια. Και όταν οι πελάτες αρχίζουν να μην του αποδίδουν το χαμόγελο – τότε έρχεται η συντέλεια του κόσμου… Κανένας δεν μπορεί να του ρίξει άδικο. Ένας περιπλανώμενος εμποράκος πρέπει να ονειρεύεται, παιδί μου – είναι μέρος της δουλειάς του…»

Ο «Θάνατος του εμποράκου» δεν αποτελεί, βεβαίως, το μοναδικό θεατρικό που αναδεικνύει τον Μίλλερ σε δεινό ψυχογράφο, και χαρισματικό κοινωνικό ανατόμο. Κάπως έτσι, όμως, επαληθεύονται τα λόγια του ποιητή, στις «Δοκιμές»: «ο δεσμός του ποιητή με την εποχή του δεν είναι ο διανοητικός ή και ο αισθηματικός που συνδέει τους ανθρώπους σε μία διαδήλωση, αλλά ένας ομφάλιος λώρος, όπως το έμβρυο με τη μητέρα, ένας δεσμός καθαρά βιολογικός. Είμαστε όλοι κληρωτοί της εποχής μας»

Α.Μίλλερ - Ο θάνατος των εμποράκων

Share.

About Author

Γεννημένος εν έτει 1969, στην Κέρκυρα, νησί ενός ανεκπλήρωτου νόστου. Επτάχρονος μετανάστης, εγκαταστάθηκε ακουσίως στην Πάτρα, διέπρεψε ως μαθητής Κλασσικού Λυκείου, και αποφοιτήσας, σπούδασε νεοελληνική Λογοτεχνία στα Ιωάννινα. Αγάπησε τα παιδιά των άλλων, μοιράστηκε μαζί τους την αγάπη της γλώσσας, και δεν έπαψε ν’ αναζητά όσους παρέμειναν παιδιά. Η ζωή του σχοινοβατεί ακατάπαυστα πάνω στο στίχο του Μίλτου Σαχτούρη: «Εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά να πετάω».

Leave A Reply