Η Δημοκρατία των ιδεών του ΣολωμούΗ Δημοκρατία των ιδεών του Σολωμού

Εφημερίδα “Πελοπόννησος” –

αφιέρωμα στο Διονύσιο Σολωμό

“Με λογισμό και μ’ όνειρο”

Σημείωμα ενθέτου

Σε μία εμβληματική του αποστροφή, ο Οδυσσέας Ελύτης έλεγε διόλου τυχαία: “Όπου σας εύρει το κακό, όπου θολώνει ο νους σας μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη”. Η Δημοκρατία των ιδεών του Σολωμού.

Η επιλογή του Διονυσίου Σολωμού στο επετειακό ένθετο της Πελοποννήσου είναι αυτονόητη, αλλά όχι δεδομένη. Και τούτο, γιατί  είναι αμφίβολο αν και κατά πόσο χωρέσαμε τελικά το λόγο αυτού του ποιητή. Την αγωνία του για τον εθνικό διχασμό. Τα οράματά του για την εξαίσια δημοκρατία των ιδεών. Την αγάπη του για τη γλώσσα.

Τα κείμενα αυτού του ενθέτου επιχειρούν να αναστοχαστούν απλά και μόνο, πάνω στη Σολωμική παρακαταθήκη. Ώστε ο λόγος του εθνικού ποιητή να ηχήσει και πάλι, «με λογισμό και μ’ όνειρο».

Οι συντάκτες

Δημογιάννης Γ. Ιωάννης – Τρινταφύλλου Ν. Αλίνα

 

Η Δημοκρατία των ιδεών του Σολωμού

Η Δημοκρατία των ιδεών του Σολωμού

Δημογιάννης Γ. Ιωάννης* 

Η επέτειος των 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής επανάστασης θα μπορούσε εν δυνάμει να λειτουργήσει ως αφετηριακό σημείο για ένα δημοκρατικό προβληματισμό, σε άξονα πολιτειακό και συνάμα πολιτικό. Αν μη τι άλλο, τουλάχιστον σε επίπεδο θεωρητικού στοχασμού, εφόσον πλέον αδυνατούμε να επωμιστούμε το βάρος και την ευθύνη της δημοκρατικής σκέψης, καθώς και των έργων που αυτή υπαγορεύει.

Στο ιδεολογικό, άρα, πλαίσιο που αναπόδραστα οριοθετεί μία επαναστατική διαδικασία, ο Διονύσιος Σολωμός μπορεί να θεωρηθεί ως εκείνος ο αδιαφιλονίκητος στοχαστής, που διαδραματίζει, και δικαίως, ένα ρόλο πρωταγωνιστικής σημασίας. Και τούτο, διότι μέσα από τους συμβολισμούς και τις ποιητικές του ενσαρκώσεις, δύναται να διεγείρει και να εμφυσήσει στην εθνική ψυχή, τη συνείδηση του δικαίου, της ισότητας και κυρίως της ελευθερίας, που διέπουν αυτή καθαυτή τη Δημοκρατία. 

Αρθρώνοντας, λοιπόν, στην προμετωπίδα ενός τέτοιου συγκλονιστικού αγώνα, π.χ τα τρία σχεδιαγράμματα των Ελεύθερων πολιορκημένων, ο Διονύσιος Σολωμός οραματίζεται σαν γνήσιος εκφραστής του ρομαντικού ιδεώδους, αυτό το ανθρωπιστικό όραμα, που «αντιπροσωπεύει το ουσιαστικότερο και υψηλότερο περιεχόμενο της αληθινής φύσης». Η Δημοκρατία των ιδεών του Σολωμού.

Πλην όμως, ετούτη η ύψιστη ανθρώπινη ενσάρκωση δεν μπορεί παρά να είναι από την ίδια της τη φύση και τη δυναμική, αξεδιάλυτα συνυφασμένη «με τα μεγαλύτερα συμφέροντα της Ελλάδας και της ανθρωπότητας». Ιδίως όταν τα Σολωμικά πρότυπα προσδίδουν σε αυτές τις πολιτικές πραγματώσεις, ένα χαρακτήρα, καθαρά υπερβατικό, σχεδόν θα λέγαμε μεταφυσικό. Όπως, δηλαδή, θα υπαγόρευαν τα σύγχρονα με το Σολωμό νεοπλατωνικά φιλοσοφικά ρεύματα, ή πιο συγκεκριμένα η πολιτική πρόσληψη του Καντ ή του Έγγελ. Με άλλα λόγια, ένα πολιτικό δημοκρατικό όραμα, που αγγίζει συχνά τα όρια της ουτοπίας.

Όπως, εξάλλου, ταιριάζει ή και αρμόζει σε μία ιδεατή δημοκρατία.

*φιλόλογος – μεταπτυχιακός στη Δημιουργική γραφή στο Ε.Α.Π

 

Share.

About Author

Γεννημένος εν έτει 1969, στην Κέρκυρα, νησί ενός ανεκπλήρωτου νόστου. Επτάχρονος μετανάστης, εγκαταστάθηκε ακουσίως στην Πάτρα, διέπρεψε ως μαθητής Κλασσικού Λυκείου, και αποφοιτήσας, σπούδασε νεοελληνική Λογοτεχνία στα Ιωάννινα. Αγάπησε τα παιδιά των άλλων, μοιράστηκε μαζί τους την αγάπη της γλώσσας, και δεν έπαψε ν’ αναζητά όσους παρέμειναν παιδιά. Η ζωή του σχοινοβατεί ακατάπαυστα πάνω στο στίχο του Μίλτου Σαχτούρη: «Εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά να πετάω».

Leave A Reply