Θρησκείες: Θεός ή αξιακό σύστημα;

Turning pebbles into pictures of the war in Syria – Middle East …

Θρησκείες: Θεός ή αξιακό σύστημα; «Η εμμονή αναζήτησης της ιστορικής αλήθειας…»

ΤΟΥ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΚΩΤΟΠΟΥΛΟΥ *
Οι ορθολογιστές βαυκαλίζονται πως η ιστορική αλήθεια είναι εκείνο που συνέβη. Από τον προηγούμενο αιώνα, όμως, και τις μεταμοντερνιστικές προσεγγίσεις του λογοτεχνικού έργου αναδείχτηκε κάτι που στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία είχε συζητηθεί χιλιάδες χρόνια πριν. Πως δηλαδή ιστορική αλήθεια ίσως να είναι τελικά εκείνο που κρίνουμε ότι συνέβη. Εξαρτάται από το αν ακολουθεί κανείς ένα συμβατικό ή ένα αντικανονικό δρομολόγιο. Θρησκείες: Θεός ή αξιακό σύστημα; 
Από τη θρησκεία, από τις θρησκείες, ο καθένας πρέπει να πάρει αυτό που μπορούν να του δώσουν. Παραφράζω αυτό που είχε πει για τα βιβλία η σπουδαία Virginia Woolf και επιχειρηματολογούσε πως ως αναγνώστες δεν πρέπει να επιχειρούμε να «επιβληθούμε» στον συγγραφέα και να επιδείξουμε καχυποψία και δισταγμό απέναντι στο έργο του ευθύς εξαρχής. Γιατί τότε κινδυνεύουμε να μην καταφέρουμε να γευτούμε τη μεγαλύτερη απόλαυση αυτό που διαβάζουμε. Δεν πρέπει να σταθούμε με ειρωνική διάσταση, με καχυποψία και δισταγμό απέναντι στη θρησκεία, γιατί η θρησκεία μεταγράφεται στην εκπληκτικά χρήσιμη ιδέα της πίστης. Κι αν με τα βιβλία ικανοποιούμε συχνά τις πιο μύχιες επιθυμίες, με τη θρησκεία αναζητούμε να επιβεβαιώσουμε την ταυτότητά μας. Η θεμιτή αυτή έφεση δημιουργεί τη δική της υποκειμενική πραγματικότητα.
Η εμμονή της αναζήτησης της ιστορικής αλήθειας στην όποια αρχή της όποιας θρησκείας είναι σαν να επιζητούμε να αξιολογήσουμε τις θρησκευτικές ιδέες όπως τις καθημερινές μας αναγνωστικές θεωρίες. Με κριτήριο δηλαδή και γνώμονα την αισθητική τους αξία, έναν καλλιτεχνικό ωφελιμισμό όπου περίοπτη είναι η θέση της έννοιας του Θεού, μίας υπερβατικής δύναμης πάνσοφης, παντοδύναμης και γεμάτης από έλεος και αγάπη. Τολμηρό, δηλαδή, δημιούργημα πολύμορφων βουλήσεων που εντάσσεται στη λογοτεχνία του φανταστικού. Σίγουρα όχι μόνο ο Μπόρχες, αλλά και πολλοί άλλοι θα προτιμούσαν να ανήκει στη λογοτεχνία του πραγματικού.

Άγαλμα – άγγελος ή έρωτας;

Το περίφημο άγαλμα στην πλατεία Πικαντίλλυ του Λονδίνου αναπαριστά τον άγγελο της χριστιανικής φιλανθρωπίας, αλλά οι πιο πολλοί επισκέπτες του θεωρούν ότι στέκονται μπροστά στο άγαλμα του Έρωτα, επειδή η μορφή του ενεργοποιεί περισσότερο τις αισθησιακές παρά τις θρησκευτικές τους τάσεις. Ο ποιητής, ο δημιουργός του, συνέπραξε σε ένα θαύμα ανεξαρτήτως του είδους της λατρείας που «κατατίθεται» στο έργο του. Ύψωσε τον άνθρωπο, τον μετουσίωσε σε κορυφαίο σύμβολο που, ως καλλιτεχνικό δημιούργημα, αυτονομήθηκε σε μία μεταφυσική διάσταση ενός κάποιου Θεού.
Όσο οι κάθε λογής εκκλησίες, που θεραπεύουν τις θρησκείες, πειθαρχούν στις επιστημονικές αντιλήψεις και στις ανθρωπιστικές τους συντεταγμένες – απαραίτητη προϋπόθεση αυτό – ας μη λειτουργούμε απέναντί τους όπως πράττουν οι φιλόλογοι ως αναλυτές της ποίησης. Μας το συμπυκνώνει εξαιρετικά ο Μόντης:
«Είν’ άλλη δουλειά αυτή,
άλλη γειτονιά,
μην αναμειγνυόσαστε».
·Ο Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Δημιουργικής Γραφής και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Θρησκείες: Θεός ή αξιακό σύστημα; Θρησκείες: Θεός ή αξιακό σύστημα; 
το άρθρο ανέβηκε εδώ: http://www.pelop.gr/?page=article&docid=573899&srv=117&fbclid=IwAR3rZEQXxdrh
χρήσιμοι σύνδεσμοι: https://www.epimithio.gr/%cf%84%ce%bf-
Share.

About Author

Γεννημένος εν έτει 1969, στην Κέρκυρα, νησί ενός ανεκπλήρωτου νόστου. Επτάχρονος μετανάστης, εγκαταστάθηκε ακουσίως στην Πάτρα, διέπρεψε ως μαθητής Κλασσικού Λυκείου, και αποφοιτήσας, σπούδασε νεοελληνική Λογοτεχνία στα Ιωάννινα. Αγάπησε τα παιδιά των άλλων, μοιράστηκε μαζί τους την αγάπη της γλώσσας, και δεν έπαψε ν’ αναζητά όσους παρέμειναν παιδιά. Η ζωή του σχοινοβατεί ακατάπαυστα πάνω στο στίχο του Μίλτου Σαχτούρη: «Εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά να πετάω».

Leave A Reply