Παράνοια και χειραγώγηση στη φαρμακοεξάρτηση

Παράνοια και χειραγώγηση στη φαρμακοεξάρτηση

Γιάννης Δημογιάννης

Αν συμβαίνει να αντιμετωπίζεις σοβαρό χρόνιο νόσημα, η εμπλοκή σου με τα φάρμακα φτάνει συχνά στο σημείο να γίνεται καταναγκαστικά, το μείζον θέμα της καθημερινότητάς σου. Η Ζωή, βλέπεις, αποφάσισε μία μέρα, ερήμην σου,  πως – εντελώς αναπάντεχα, και για λόγους που δεν είναι πάντοτε σαφείς – ότι το εργοστάσιο σου δεν θα ’ναι ποτέ, ξανά, αυτόνομο και αυτάρκες στη λειτουργία του. Λες και γύρισε κάποτε, ανάστροφα η πυξίδα της Τύχης και εσύ να υποχρεούσαι στο υπόλοιπο του γήινου χρόνου σου να καταναλώνεις άπειρα, χρωματιστά κουφέτα. Παράνοια και χειραγώγηση στη φαρμακοεξάρτηση.

Μόνο, που ετούτα τα νέα σου όνειρα, όπως και η ευτυχία που αυτά κουβαλούν, το αισθάνεσαι με πίκρα πως δεν έχουν πια, ούτε τη διαύγεια, ούτε την ενέργεια ή έστω τον δυναμισμό, που συνήθως εκπέμπουν οι ανθρώπινες προσδοκίες. Εσύ, όμως, μόνος και αβέβαιος για το αύριο, ξέρεις, πως δε διαθέτεις πλέον, άλλη, διαθέσιμη, εναλλακτική επιλογή. Απλά, με τον καιρό συμφιλιώνεσαι με την ιδέα του «αμετάκλητου» και περιμένεις σε μία γωνία της καρδιάς σου.  Παράνοια και χειραγώγηση στη φαρμακοεξάρτηση.

Οι ερωτήσεις, απαράλλαχτες, στο Βασίλειο της οδύνης, κι ο απόηχός τους, γνώριμος… «Θα την βγάλω, άραγε, καθαρή; Πόσο θ’ αντέξω; Αυτό που θα ζω στην καθημερινότητά μου θα είναι όντως ζωή ή μήπως κάποια προσομοίωσή της, σε εργαστήριο φαρμακολογίας; Πρωτίστως, θα καταφέρω να ζήσω με αξιοπρέπεια; Και στην τελική τι θα περισσέψει σ’ ετούτη τη μάχη, από τον εαυτό και το σώμα μου; Κοντολογίς, θ’ αξίζει αυτό το υπόλοιπο της αφαίρεσης να λέγεται Άνθρωπος;»

Το ακόλουθο παράδειγμα υπηρετεί τις ανάγκες της συζήτησης και γι’ αυτό, το επικαλούμαι.  Αν περιοριστώ, λοιπόν, ενδεικτικά στο τρέχον πρόγραμμα νοσηλείας, μετά από 28 χρόνια καταναγκαστικής συνύπαρξης με την πάθησή μου, είμαι καθημερινά υποχρεωμένος να καταναλώνω περίπου τα εξής… 20 τουλάχιστον χάπια (μαζί και τα συμπληρώματα διατροφής), αν θέλω, βεβαίως, το εργοστάσιο μου να λειτουργεί στοιχειωδώς ικανοποιητικά.

Κρατώντας, λοιπόν, σαν μέσο όρο χρήσης, τις ισχύουσες δοσολογίες, εύκολα διαπιστώνεις πως το 48χρονο εργοστάσιό μου γνωρίζει σπάνιες συγκινήσεις… 20 χάπια ημερησίως x 30 μέρες (ο μήνας) x 12 μήνες (ο χρόνος) x 28 φορές (τα χρόνια της πάθησης), το κοντέρ γράφει: 201,600 χάπια, χαλαρά!!! Παράνοια και χειραγώγηση στη φαρμακοεξάρτηση.

Ζω σαν άνθρωπος ή σαν ανθρώπινο σκιάχτρο;

Φαντάσου, επομένως, να πρέπει να καταναλώσεις σ’ όλη την ενήλικη ζωή σου, 200.000 περίπου χάπια. Και να το κάνεις, προκειμένου να συντηρηθείς, έστω και υποτυπωδώς, στο προσκήνιο του βίου. Χάπια που, υποτίθεται, σού υπόσχονται την ανακούφισή από τα δεινά που σε βρήκαν ευάλωτο κι ανυπεράσπιστο.

Γιατί η αλήθεια αποκαλύπτει, αλλά και η εμπειρία επιβεβαιώνει πως η ποιότητα ζωής των χρονίως πασχόντων, στις περισσότερες περιπτώσεις, επιβαρύνεται διαρκώς. Κατάσταση που οφείλεται εξαιτίας μίας σειράς παρενεργειών, που κυριολεκτικά παραμορφώνουν την εικόνα ενός φυσιολογικού ανθρώπου. Όσον αφορά τη διαταραχή αυτής της φυσιολογικότητας συνιστά ένα θέμα, που επιβάλλεται να ευαισθητοποιήσει το σύνολο της κοινωνίας.

Το φαινόμενο των παρενεργειών είναι προφανώς, εκτός από σύνθετο, και συνάμα διφορούμενο. Συνήθως, παίρνεις ένα φάρμακο, γνωρίζοντας εξ αρχής, πως, μαζί με το όφελος, θα επωμιστείς αναπόφευκτα και τις όποιες πιθανές παρενέργειες του. Το θέμα είναι τί κάνεις, όταν τα φάρμακα που απευθύνονται στην αντίθετη περίπτωση. Ιδίως σε χρόνιες παθήσεις, όταν έχουν, επί το πλείστον, τόσο «σκληρό», επιθετικό προφίλ. Παράνοια και χειραγώγηση στη φαρμακοεξάρτηση.

Η επικινδυνότητα και η παρενέργεια της κατάχρησης

Διότι, σίγουρα μπορείς να χρησιμοποιείς εύκολα και ανώδυνα, κάποιο «ασφαλές» χάπι. Όμως δύσκολα και επώδυνα το αποδέχεσαι, όταν, κατά βάθος, ξέρεις πως καταβροχθίζεις έναν μικρό, τοξικό πύραυλο. Γιατί μέχρι και μία «αθώα» κάψουλα  αναλγητικής δράσης, μπορεί, μετά από τόσες χιλιάδες επαναλήψεις, να αποβεί θανάσιμα τοξική, έως και αυτή. Εν ολίγοις, άλλο πράγμα είναι να παίρνεις για 40 χρόνια, κάθε βράδυ, βαλεριάνα, και άλλο πράγμα να χαπακώνεις αβέρτα, τα τοξικά κατάλοιπα της θεραπείας σου… Επιληπτικά, ανοσοκατασταλτικά, ναρκωτικά παυσίπονα, ψυχιατρικά κ.ο.κ. Τότε, ακόμη και οι παρενέργειες ενός μήνα μπορεί να κοστίσουν ακριβά.

«Υπερβάλλεις», ίσως ν’ αντιτείνεις. «Όσο δυσάρεστες να είναι οι παρενέργειες, μπορεί κάπως να γίνουν ανεκτές, υποφερτές! Η αϋπνία – για παράδειγμα – η αύξηση του βάρους, η κόπωση, μία παροδική δυσκοιλιότητα δεν είναι, δα, και για θάνατο.» Η ένσταση ευλογοφανής – το παραδέχομαι – πλην όμως στις χρόνιες παθήσεις, οι παρενέργειες δεν είναι ποτέ τόσο ανώδυνες. Αντιθέτως, πρόκειται συχνά για σοβαρές, τοξικές επιπτώσεις σε βάρος της υγείας μας.

Σοβαρές και μη αναστρέψιμες καταστάσεις

Ο τρόπος γνωστός και περιέργως, αμετάβλητος. Διεισδύουν αρχικά σ’ ένα λαφυραγωγημένο κάστρο – με πρόθεση, υποτίθεται, να το κρατήσουν αλώβητο. Αναγκασμένος, άρα, να επιβιώνεις σε παρόμοια παραπήγματα και όχι στο οικείο και φιλόξενο σπιτάκι αναρωτιέσαι… Τελικά, το τοξικό φορτίο που έχει συγκεντρωθεί μακροχρόνια, στον οργανισμό σου, αποδεικνύεται στην πράξη, πιο ολέθριο, ίσως και από αυτή καθεαυτή την αρχική αρρώστια. Παράνοια και χειραγώγηση στη φαρμακοεξάρτηση.

 Η κουρτίνα έχει ανοίξει διάπλατα, και πάνω στο θέατρο της ζωής σου έχει στηθεί ενώπιον σου, ένα κολοσσιαίο σύστημα εμπορευματοποίησης και χειραγώγηση των μαζών. Εμπορευματοποίηση, γιατί ο πόνος, η οδύνη, η αρρώστια μετατρέπονται αυτομάτως εκ του συστήματος, σε μία αμύθητη, καλοστημένη μπίζνα. Χειραγώγηση, γιατί τα συγκεκριμένα, «εξελιγμένα» φάρμακα μετατρέπονται έντεχνα από το ίδιο σύστημα, σ’ έναν απόρθητο πολιορκητικό κριό. Ένα μηχανισμό, ώστε να ποδηγετούνται οι ανάγκες, οι επιλογές και οι συμπεριφορές των πολιτών.

Όλων αυτών, δηλαδή, που εξωθούνται, ή καλύτερα εξαναγκάζονται να υποκύπτουν στο διαφαινόμενο εκβιασμό. «Ή αποδέχεσαι και εφαρμόζεις αδιαμαρτύρητα, όσα σου υποδεικνύουμε για τη «διάσωσή» σου, ή διαφορετικά, κάνε παρέα με τις ενστάσεις και τους ενδοιασμούς σου. Σε τελική ανάλυση, αργά ή γρήγορα, θα το αποδεχτείς. Ιδίως όταν η πολιορκία της αρρώστιας «ζορίσει». Τελικά θα προστρέξεις και πάλι, στην κατεστημένη δύναμή μας, εκλιπαρώντας για τη διάσωση του στρατιώτη Ράιαν.»

Ένα χειροπιαστό παράδειγμα

Αυτή τη φορά, επιλέγω σκοπίμως να βάλω το δάκτυλο, στην πληγή. Για την οικονομία της συζήτησης, διαλέγω, ανάμεσα στις αναρίθμητες παρενέργειες, αυτές που καταγράφονται στις οδηγίες χρήσης ενός κλασσικού φαρμάκου, για την καταπολέμηση του Parkison και του ΣΑΣ. Εδώ πρόκειται για το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, ακούσια δηλαδή τινάγματα των κάτω άκρων, που συνοδεύονται από φρικτούς πόνους. Όταν τις διάβασα, το ομολογώ ειλικρινά, σοκαρίστηκα.

Η εν λόγω φαρμακοβιομηχανία, μάλιστα, μεριμνά δεόντως, ώστε οι χρήστες να πληροφορηθούν, αλλά και αποδεχτούν τα παρατράγουδα. «Ενίοτε, η μακροχρόνια χρήση του εν λόγω ανταγωνιστή της Ντοπαμίνης μπορεί να προκαλέσει συμπεριφορές, μη συμβατές με την έως τώρα προσωπικότητα σας.

Ο ίλιγγος των παρενεργειών

Στην ουσία, οι γεννήτορες του συγκεκριμένου φαρμάκου σε ειδοποιούν ρητά, μέσα από  το συμβατικό τους τηλεγράφημα:

«Σαν τέτοια συμπεριφορά θεωρείται η ισχυρή παρόρμηση για υπερβολική ενασχόληση με τυχερά παιχνίδια, ανεξάρτητα από προσωπικές ή οικογενειακές συνέπειες. – Τροποποιημένο ή αυξημένο σεξουαλικό ενδιαφέρον και συμπεριφορά σημαντικού προβληματισμού για εσάς ή τους άλλους, για παράδειγμα, αυξημένη σεξουαλική ορμή. – Ανεξέλεγκτες υπερβολικές αγορές ή δαπάνες. – Κραιπάλη φαγητού (κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφής σε μικρό χρονικό διάστημα) ή παρορμητική κατανάλωση τροφής (κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας τροφής από τη φυσιολογική και περισσότερη από αυτή που χρειάζεται για την ικανοποίηση της πείνας σας). – Παραλήρημα (μειωμένη αντίληψη, σύγχυση, απώλεια επαφής με την πραγματικότητα)…».

Και ο κατάλογος συνεχίζει απτόητος, περιγράφοντας όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά συμπτώματα μίας κατεξοχήν ψυχιατρικής συμπεριφοράς: της Μανίας!

Μπροστά στο αδιέξοδο της μανίας

Να είσαι υποχρεωμένος να πάρεις ένα παρόμοιο σκεύασμα, και εντελώς αναπάντεχα και αναίτια, να βλέπεις τα νέα, μεταλλαγμένα πρόσωπα του εαυτού σου: ισχυρή παρόρμηση για τζόγο, αλλόκοτες σεξουαλικές συνήθειες, φαΐ μέχρι σκασμού, ακόρεστος καταναλωτισμός, συναισθηματικές μεταπτώσεις, που ανοίγουν διάπλατα το δρόμο, για την Μανία και την ψυχοπαθολογία. Κοντολογίς, ολόκληρος ο καπιταλισμός ως μοντέλο ζωής, αριστοτεχνικά συμπυκνωμένος μέσα στη χημική φόρμουλα ενός φαρμάκου νέας γενιάς. Γιατί αυτό ευαγγελίζονται τα φάρμακα νέας εσοδείας ∙ πίσω από τις παραμορφωτικές παρενέργειες της νέας, φιλόδοξης φουρνιάς, κρύβεται η αδήριτη αλήθεια τους: η νέα γενιά χρονίως πασχόντων θα είναι πιθανότητα, μία γενιά λοβοτομημένων εγκεφάλων.

Share.

About Author

Γεννημένος εν έτει 1969, στην Κέρκυρα, νησί ενός ανεκπλήρωτου νόστου. Επτάχρονος μετανάστης, εγκαταστάθηκε ακουσίως στην Πάτρα, διέπρεψε ως μαθητής Κλασσικού Λυκείου, και αποφοιτήσας, σπούδασε νεοελληνική Λογοτεχνία στα Ιωάννινα. Αγάπησε τα παιδιά των άλλων, μοιράστηκε μαζί τους την αγάπη της γλώσσας, και δεν έπαψε ν’ αναζητά όσους παρέμειναν παιδιά. Η ζωή του σχοινοβατεί ακατάπαυστα πάνω στο στίχο του Μίλτου Σαχτούρη: «Εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά να πετάω».

Leave A Reply